Wat betekent schaal 1:500?
Schaal 1:500 is een notatie waarbij het eerste getal de maat op de tekening aangeeft en het tweede de maat in werkelijkheid. In de praktijk staat elke centimeter op een tekening op schaal 1:500 voor 500 centimeter in het veld, oftewel precies 5 meter.
Het is een kleine schaal, dus op één blad past een groot oppervlak, terwijl afzonderlijke ruimtes en fijne details verdwijnen. Juist daarom kies je voor 1:500 als een heel perceel met gebouw en omgeving op één pagina te zien moet zijn.
De schaalfactor is 0,002, oftewel 1/500. Om uit je hoofd te rekenen: deel de echte lengte door 500 voor de lengte op de tekening, of vermenigvuldig de tekeningmaat met 500 om terug te gaan naar de werkelijkheid. De regel geldt in elke eenheid, zolang beide kanten dezelfde gebruiken.
Waar wordt schaal 1:500 gebruikt?
Schaal 1:500 kom je overal tegen waar een groot oppervlak op één blad moet passen zonder dat het totaalbeeld verloren gaat:
- Situatietekening — de tekening die bij een vergunningaanvraag wordt gevraagd. Ze toont de perceelgrenzen, de contour van het gebouw, de afstanden tot de grenzen, de toegangen en de aansluitingen op één pagina.
- Stedenbouwkundige plannen — woonwijken, campussen en commerciële projecten gebruiken 1:500 om wegen, parkeren, leidingen en de onderlinge ligging van gebouwen te ordenen.
- Groen en terreinmodellering — grote tuinen, parken en sportvelden, waar het hele terrein telt en niet het detail van de beplanting.
- Civiele werken en leidingen — afwatering, verharding en het tracé van leidingen over het hele project, op een schaal die nog helder afdrukt.
- Maquettes en presentaties — massamaquettes en visualisaties van het geheel, waarbij 1:500 de maquette op tafelformaat houdt.
Schaal 1:500 in de praktijk — voorbeelden
Een paar concrete omrekeningen helpen om er gevoel voor te krijgen:
- Bouwkavel — een perceel van 30 m × 25 m wordt 6 cm × 5 cm op de tekening, zodat er ruimte blijft voor maten en aantekeningen.
- Contour van een woning — een huis van 15 m breed wordt als 3 cm getekend en blijft goed leesbaar zonder het blad vol te maken.
- Parkeerterrein — een terrein van 100 m lang past in 20 cm, zodat je alle plaatsen en de toegangsweg samen kunt tonen.
- Sportveld — een voetbalveld van 105 m lang komt uit op ongeveer 21 cm, en het hele geheel past nog op één pagina.
- Kleine woonwijk — een blok van 500 m lang wordt 1 m op de tekening, ideaal voor een grote wandplaat.