Co oznacza skala 1:1?
Skala 1:1 oznacza, że rysunek, wydruk albo model ma takie same wymiary jak prawdziwy przedmiot. Pierwsza liczba to wymiar na rysunku, druga to wymiar w rzeczywistości. Obie są równe, więc 1 cm na kartce to 1 cm w naturze, a śruba o długości 40 mm ma na rysunku 40 mm.
Tę skalę nazywa się też naturalną albo rzeczywistą. Często mówi się po prostu o wielkości naturalnej lub o odwzorowaniu „jeden do jednego”. Przy drukowaniu odpowiada jej ustawienie 100%.
Skala 1:1 dzieli pozostałe skale na dwie grupy. Skale powiększające, takie jak 2:1 lub 5:1, pokazują przedmiot większy niż w rzeczywistości i przydają się przy drobnych częściach. Skale pomniejszające, takie jak 1:2, 1:5 lub 1:100, pokazują go mniejszym, dzięki czemu na kartce mieści się szafa albo cały budynek.
Współczynnik skali wynosi 1. Wymiaru nie mnożysz ani nie dzielisz, wystarczy pilnować jednostek: 2,5 cm to 25 mm, a 1 m to 100 cm.
Gdzie stosuje się skalę 1:1?
Skali 1:1 używasz wtedy, gdy przedmiot mieści się na arkuszu, a Ty chcesz przyłożyć do rysunku prawdziwą część albo odrysować kształt bez przeliczania:
- Rysunek techniczny. Małe części, na przykład śruby, tuleje i wsporniki, rysuje się w skali 1:1, o ile zmieszczą się na arkuszu. Norma ISO 5455 wymienia ją pomiędzy skalami powiększającymi, takimi jak 2:1, 5:1 i 10:1, a pomniejszającymi, takimi jak 1:2, 1:5 i 1:10.
- Wykroje krawieckie. Wykrój drukujesz w skali 1:1, sklejasz kartki i przenosisz kształt prosto na tkaninę.
- Szablony w stolarstwie i majsterkowaniu. Szablon do wiercenia otworów albo wycinania łuku przyklejasz do materiału i pracujesz po liniach.
- Elektronika. Wydruk płytki drukowanej w skali 1:1 pozwala położyć elementy na papierze i sprawdzić rozstaw wyprowadzeń przed zamówieniem płytki.
- Repliki w wielkości naturalnej. Rekwizyty filmowe, kopie hełmów i modele samochodów w skali 1:1 mają rozmiar oryginału.
- Szkoła. Na matematyce i technice od skali 1:1 zaczyna się naukę powiększania i pomniejszania figur.
Skala 1:1 w praktyce: przykłady
Kilka wymiarów, które łatwo sprawdzić linijką:
- Karta płatnicza ma 85,6 × 54 mm. Narysowana w skali 1:1 ma te same wymiary, więc możesz przyłożyć kartę do wydruku i sprawdzić, czy drukarka nie zmieniła rozmiaru strony.
- Kartka A4 ma 210 × 297 mm. Część o długości 250 mm zmieści się na niej w skali 1:1 wzdłuż dłuższego boku. Część o długości 400 mm już nie i potrzebuje arkusza A3 (297 × 420 mm).
- Blat biurka o wymiarach 140 × 70 cm jest dłuższy niż arkusz A0 (841 × 1189 mm). Dlatego meble rysuje się zwykle w skali pomniejszającej, na przykład 1:10.
- Detal o długości 8 mm jest w skali 1:1 słabo czytelny. W skali 5:1 ma na rysunku 40 mm i mieści opis wymiarów.
- Uchwyt telewizora w standardzie VESA 200 × 200 ma otwory oddalone o 200 mm. Na szablonie w skali 1:1 odległość jest taka sama, więc przyklejasz papier do ściany i wiercisz przez niego.