Co oznacza skala 1:50000?
Skala 1:50000 to zapis stosunku: pierwsza liczba opisuje wymiar na mapie, druga — odpowiadający mu wymiar w terenie. Jeden centymetr na mapie odpowiada 50 000 centymetrom w rzeczywistości, czyli 500 metrom. W pamięci najłatwiej trzymać krótszą wersję: 2 cm na mapie to 1 kilometr.
Ręczne przeliczenie to jedno działanie. Podziel odległość w terenie przez 50 000, żeby otrzymać długość na mapie, albo pomnóż długość z mapy przez 50 000, żeby wrócić do terenu. Po obu stronach musi stać ta sama jednostka, więc kilometry zamień najpierw na centymetry — albo wpisz wartość w kalkulatorze powyżej i pomiń ten krok.
Współczynnik skali wynosi 0,00002, czyli 1/50 000. Ta skala leży pośrodku zakresu topograficznego: jest dość dokładna, żeby pokazać drogi, cieki wodne, poziomice i zabudowę, i dość szeroka, żeby cały dzień marszu zmieścił się na jednym arkuszu. Dlatego krajowe służby geodezyjne wydają serię 1:50000 obok dokładniejszej serii 1:25000.
Gdzie stosuje się skalę 1:50000?
Skalę 1:50000 wybiera się tam, gdzie liczy się teren na dużym obszarze:
- Krajowe serie map topograficznych — w Polsce mapy topograficzne 1:50000 należą do podstawowych opracowań, a odpowiedniki tej skali wydają służby geodezyjne w większości krajów Europy.
- Turystyka piesza i rowerowa — długie dzienne trasy mieszczą się na jednym arkuszu, a rzeźba terenu jest na tyle czytelna, żeby zobaczyć podejścia przed wyjściem w teren.
- Planowanie tras i wypraw — wędrówki wielodniowe, spływy i etapy rowerowe łatwiej rozplanować, gdy widzisz cały region naraz.
- Mapy wojskowe — 1:50000 to standardowa skala NATO dla map topograficznych średniej skali.
- Leśnictwo i planowanie przestrzenne — drogi dojazdowe, cieki wodne i pokrycie terenu czytają się wyraźnie w obrębie całego kompleksu.
- Służby ratownicze — mapa sektora w skali 1:50000 obejmuje cały obszar działań, a jednocześnie pokazuje teren, przez który trzeba przejść.
Skala 1:50000 w praktyce — przykłady
Kilka konkretnych przeliczeń pomoże Ci wyrobić intuicję:
- Kilometr szlaku — to na mapie 2 cm, więc trasę zmierzysz zwykłą linijką.
- Dzienny etap 20 km — 40 cm na papierze, czyli więcej niż dłuższy bok arkusza A4. Licz się ze zgięciem albo drugim arkuszem.
- Jezioro szerokie na 2 km — 4 cm, całą linię brzegową widzisz naraz.
- Boisko piłkarskie o długości 105 m — około 2 mm, mniej niż grubość drukowanej linii drogi. Tak drobne obiekty rysuje się umownymi znakami, a nie w rzeczywistej wielkości.
- Trasa o długości 42 km — 84 cm od początku do końca, mniej więcej tyle, ile ma rozłożony arkusz mapy.