Wat betekent schaal 1:50000?
Schaal 1:50000 is een verhouding: het eerste getal is een afstand op de kaart, het tweede de bijbehorende afstand in het veld. Eén centimeter op de kaart staat voor 50.000 centimeter in werkelijkheid, oftewel 500 meter. De korte versie onthoud je het makkelijkst: 2 cm op de kaart is 1 kilometer.
Met de hand omrekenen kost één bewerking. Deel een afstand in het veld door 50.000 voor de lengte op de kaart, of vermenigvuldig een gemeten kaartlengte met 50.000 om terug te gaan naar het veld. Beide kanten moeten dezelfde eenheid hebben, dus reken kilometers eerst om naar centimeters — of vul de waarde hierboven in de rekenmachine in.
De schaalfactor is 0,00002, oftewel 1/50.000. Deze schaal zit midden in het topografische bereik: gedetailleerd genoeg voor wegen, beken, hoogtelijnen en bebouwing, ruim genoeg om een hele dag lopen op één vel te houden. Daarom brengen nationale kaartendiensten naast de gedetailleerdere serie 1:25000 ook een serie 1:50000 uit.
Waar wordt schaal 1:50000 gebruikt?
Schaal 1:50000 kies je waar het terrein over een groot gebied telt:
- Nationale topografische series — de topografische kaart 1:50.000 hoort in Nederland en in vrijwel heel Europa tot de vaste kaartseries.
- Wandelen en fietsen — lange dagtochten passen op één vel en het reliëf blijft leesbaar genoeg om de klimmen vooraf te zien.
- Route- en tochtplanning — meerdaagse trektochten, kanoroutes en fietsetappes plan je makkelijker als je een hele streek in beeld hebt.
- Militaire kaarten — 1:50000 is de NAVO-standaardschaal voor topografische kaarten op middelbare schaal.
- Bosbouw en ruimtelijke ordening — toegangswegen, waterlopen en landgebruik blijven over een heel gebied overzichtelijk.
- Hulpdiensten en reddingswerk — een sectorkaart op 1:50000 dekt het hele inzetgebied en laat tegelijk het terrein zien dat je moet oversteken.
Schaal 1:50000 in de praktijk — voorbeelden
Een paar concrete afstanden maken de schaal tastbaar:
- 1 km pad — 2 cm op de kaart, dus je meet een route met een gewone liniaal.
- Een dagetappe van 20 km — 40 cm op papier, meer dan de lange zijde van een A4-vel. Reken op een vouw of een tweede vel.
- Een meer van 2 km breed — 4 cm, je ziet de hele oever in één keer.
- Een voetbalveld van 105 m — ongeveer 2 mm, dunner dan een gedrukte weglijn. Zulke kleine objecten worden als symbool getekend, niet op maat.
- Een route van 42 km — 84 cm van begin tot eind, ongeveer de breedte van een opengevouwen kaartblad.