Wat betekent schaal 1:500000?
Schaal 1:500000 is een verhouding. Het eerste getal is een afstand op de kaart, het tweede de bijbehorende afstand in werkelijkheid. Eén centimeter op de kaart staat voor 500.000 centimeter in het echt. Dat is 5000 meter, oftewel 5 km. Eén millimeter komt overeen met 500 m.
Met de hand reken je zo: deel de afstand in werkelijkheid door 500.000 en je hebt de lengte op de kaart. Andersom vermenigvuldig je de lengte op de kaart met 500.000. Beide waarden moeten in dezelfde eenheid staan. In de praktijk gaat het sneller als je onthoudt dat elke centimeter 5 km is: 7 cm op de kaart is 35 km, en 120 km weg is 24 cm. De rekenmachine hierboven rekent de eenheden voor je om.
De schaalfactor is 0,000002, oftewel 1/500.000. Een kaart op deze schaal toont een heel land of een grote regio. Hoofdwegen, spoorlijnen, rivieren, meren, steden en de grove vorm van het landschap blijven zichtbaar. Dorpen worden stippen, en alles wat kleiner is dan een paar honderd meter krijgt een symbool, omdat het op ware grootte niet meer te zien zou zijn.
Waar wordt schaal 1:500000 gebruikt?
Schaal 1:500000 kies je als een groot gebied op één blad moet passen en je er snel overheen beweegt:
- Luchtvaartkaarten voor zichtvliegen. De ICAO-kaart van Nederland op 1:500.000 is de standaardkaart voor privépiloten, en de meeste Europese landen geven hun VFR-kaarten op dezelfde schaal uit. Trajecten meet je in zeemijlen met een navigatieliniaal voor 1:500.000.
- Wegenkaarten van hele landen en grote regio's, waarop een rit van een paar honderd kilometer op één gevouwen blad past.
- Wandkaarten en schoolkaarten. Nederland is van noord naar zuid ruim 300 km lang en wordt op deze schaal ruim 60 cm hoog, zodat het hele land op één A1-vel past.
- Geologische, bodemkundige en andere thematische kaarten die een heel land op één of een paar bladen laten zien.
- Overzichtskaarten in rapporten en plandocumenten, die laten zien waar een project, een natuurgebied of een nieuw tracé in de regio ligt.
Schaal 1:500000 in de praktijk: voorbeelden
Een paar echte afstanden helpen je de schaal voor te stellen:
- 1 km weg is 2 mm op de kaart.
- De Polderbaan op Schiphol (3800 m) meet ongeveer 7,6 mm, en daarom staan vliegvelden als symbool op de kaart.
- De Afsluitdijk, 32 km lang, is 6,4 cm.
- Amsterdam–Maastricht, ongeveer 178 km hemelsbreed, is zo'n 36 cm.
- Een dag rijden, 400 km, wordt 80 cm, bijna de lange zijde van een A1-vel.