Wat betekent schaal 1:72?
Schaal 1:72 is een verhouding waarbij het eerste getal de maat op het model is en het tweede de maat in het echt. Eén eenheid op het model staat voor 72 gelijke eenheden op ware grootte, dus één centimeter op het model komt overeen met 72 centimeter in werkelijkheid.
De schaal werd populair bij vliegtuigmodelbouwers dankzij een handig rekentrucje: 72 Engelse duimen zijn precies zes voet, dus vóór de tijd van rekenmachines kon je de spanwijdte in voet gewoon door zes delen om de maat in duimen op het model te krijgen. Bouwdozenmakers zoals Skybirds legden dit al in de jaren dertig vast, en de schaal is sindsdien de standaard gebleven voor vliegtuigmodellen.
De schaalfactor is 1/72, oftewel ongeveer 0,0139. Om met de hand om te rekenen, deel je de echte lengte door 72 voor de modellengte, of vermenigvuldig je de modellengte met 72 voor de echte maat.
Waar wordt schaal 1:72 gebruikt?
Schaal 1:72 komt voor waar modelbouwers veel keuze willen zonder dat de modellen te veel ruimte innemen:
- Vliegtuigmodellen — de meest gebruikte schaal voor militaire en civiele vliegtuigen, van eenmotorige jagers tot viermotorige bommenwerpers.
- Militaire figuren — soldaten en voertuigen van ongeveer 25 mm hoog, populair voor grote diorama's en wargaming.
- Raketten en ruimtevaartuigen — veel modellen van historische raketten, waaronder NASA-raketten, worden in 1:72 gemaakt.
- Sciencefictionmodellen — sommige Star Trek-schepen en andere sciencefictionmodellen gebruiken schaal 1:72.
- Auto's en gepantserde voertuigen — een kleiner alternatief voor de schalen 1:48 en 1:35, handig als er meer modellen in dezelfde ruimte moeten passen.
Voorbeelden van schaal 1:72 in de praktijk
Een paar concrete getallen maken de schaal makkelijker voor te stellen:
- Spanwijdte — een spanwijdte van 11 m wordt 15,3 cm op het model.
- Romp — een vliegtuig van 14,4 m lang komt uit op 20 cm.
- Soldaat — een figuur van 1,8 m is 2,5 cm hoog.
- Bommenwerper — een spanwijdte van 32,4 m komt uit op precies 45 cm.
- Raket — de 110,6 m hoge Saturnus V wordt ongeveer 1,54 m hoog als model.