1:72 ölçek ne demektir?
1:72 ölçek, ilk sayının model üzerindeki boyutu, ikinci sayının ise gerçekteki boyutu gösterdiği bir orandır. Modeldeki bir birim, gerçek boyutta 72 eşit birime karşılık gelir; yani modeldeki bir santimetre gerçekte 72 santimetreye eşittir.
Bu ölçek, 1930'larda uçak maketçileri arasında Skybirds gibi üreticiler sayesinde yaygınlaştı. Hesap makinelerinin olmadığı dönemde, kanat açıklığını fit cinsinden ölçüp altıya bölmek yeterliydi; çünkü 72 inç tam olarak altı fite eşittir. Bu basit dönüşüm, uçak maketçiliğinin standardı olarak günümüze kadar korundu.
Ölçek faktörü 1/72, yani yaklaşık 0,0139'dur. Elle hesaplamak için gerçek uzunluğu 72'ye bölerek model uzunluğunu bulun ya da model uzunluğunu 72 ile çarparak gerçek boyutu bulun.
1:72 ölçek nerede kullanılır?
1:72 ölçek, maketçilerin büyük kitlerin hacmi olmadan rafta geniş bir seçenek istediği her yerde karşımıza çıkar:
- Uçak modelleri — askeri ve sivil uçaklar için en yaygın ölçek; tek koltuklu avcı uçaklarından dört motorlu bombardımanlara kadar.
- Askeri figürler — yaklaşık 25 mm boyunda askerler ve araçlar; büyük dioramalar ve savaş oyunları için tercih edilir.
- Roketler ve uzay araçları — NASA roketleri dahil birçok uzay tarihi maketi bu ölçekte üretilir.
- Bilim kurgu maketleri — Star Trek ve diğer bilim kurgu yapımlarından bazı gemi modelleri 1:72 ölçeğini kullanır.
- Arabalar ve zırhlılar — 1:48 ve 1:35 standartlarına göre daha küçük bir alternatif; koleksiyona daha fazla model sığdırmak istendiğinde kullanışlıdır.
Uygulamada 1:72 ölçek örnekleri
Birkaç somut sayı ölçeği hayal etmeyi kolaylaştırır:
- Kanat açıklığı — 11 m'lik bir kanat açıklığı modelde 15,3 cm olur.
- Gövde — 14,4 m uzunluğundaki bir uçak modelde 20 cm olur.
- Asker — 1,8 m boyundaki bir figür 2,5 cm olur.
- Bombardıman uçağı — 32,4 m'lik kanat açıklığı tam olarak 45 cm olur.
- Roket — 110,6 m yüksekliğindeki ünlü Saturn V, modelde yaklaşık 1,54 m olur.