Ölçek hesaplayıcı nasıl çalışır
Hesaplayıcı iki yönde çalışır. Ölçek biliniyorsa gerçek uzunluğu ölçekli uzunluğa çevirir ya da tersini yapar. İki uzunluk biliniyorsa ölçeği bulur. Ölçek alanının altındaki yazı hangi modun açık olduğunu gösterir.
Ölçek nasıl hesaplanır
Önce iki ölçüyü aynı birime, genellikle santimetreye çevirin. Sonra gerçek uzunluğu çizimdeki uzunluğa bölün. Gerçekte 6 m (600 cm) olan bir oda çizimde 12 cm ise 600 ÷ 12 = 50 olur ve ölçek 1/50'dir. Türkiye'de ölçek çoğunlukla kesir olarak yazılır. 1/50 ile 1:50 aynı ölçektir.
Ölçek biliniyorsa iki formül yeterlidir. Gerçek uzunluk, çizimdeki uzunluk ile ölçek paydasının çarpımıdır. Çizimdeki uzunluk ise gerçek uzunluğun ölçek paydasına bölümüdür. 1/100 ölçekte 4 m (400 cm) uzunluğundaki bir duvar çizimde 4 cm olur.
Yaygın ölçeklerde 1 cm kaç metredir
| Ölçek | Çizimde 1 cm gerçekte | Gerçekte 1 m çizimde |
|---|---|---|
| 1/20 | 20 cm | 5 cm |
| 1/50 | 50 cm | 2 cm |
| 1/100 | 1 m | 1 cm |
| 1/200 | 2 m | 5 mm |
| 1/500 | 5 m | 2 mm |
| 1/1000 | 10 m | 1 mm |
Haritalarda da aynı kural geçerlidir, yalnızca mesafeler daha büyüktür. 1/100000 ölçekli bir haritada 1 cm gerçekte 100000 cm, yani 1 km'dir. Haritada aralarında 3 cm olan iki nokta arasındaki gerçek mesafe 3 km'dir.
Ölçekten uzunluk hesaplama
Ölçeği Ölçek alanına yazın, örneğin 1:100, ya da yaygın ölçeklerden birine tıklayın. Ardından gerçek uzunluğu girin; harita veya çizimdeki uzunluk hemen görünür. Tersi de mümkün: çizimde ölçtüğünüz uzunluğu girip gerçek boyutu öğrenebilirsiniz. 1:100 ölçekte çizimdeki 3,5 cm gerçekte 3,5 metreye karşılık gelir.
İki uzunluktan ölçek bulma
Ölçeğin yanındaki açık kilide () tıklayın. Kilit kapanır (), ölçek alanları griye döner ve hesaplayıcı artık oranı iki uzunluktan hesaplar. Gerçek uzunluk 50 m ve haritadaki uzunluk 2,5 m olduğunda sonuç 1:20 çıkar.
Bu modda "Tam sayıya yuvarla" anahtarı görünür. Varsayılan olarak açıktır ve oranı tam sayıya yuvarlar. Kesin değere ihtiyacınız varsa kapatın. Bulduğunuz ölçekle çalışmaya devam etmek için kilide tekrar tıklayın. Ölçek alanları yeniden düzenlenebilir hale gelir, hesaplanan oran yerinde kalır ve girdiğiniz her yeni uzunluk bu oranla çevrilir.
Ölçü birimleri
Her uzunluğun kendi birim menüsü vardır; böylece gerçek uzunluğu metre, ölçekli uzunluğu santimetre olarak girebilirsiniz. Seçebileceğiniz birimler:
- Metrik: milimetre [mm], santimetre [cm], metre [m], kilometre [km]
- İngiliz: inç [in], ayak [ft], yarda [yd], mil [mi]
- Denizcilik: deniz mili [nmi]
Her uzunluk alanının yanındaki kilit, birimi değiştirdiğinizde ne olacağını belirler. Varsayılan olarak sayı çevrilir ve uzunluk aynı kalır; yani 2,5 m, 250 cm olur. Kilide tıkladıktan sonra sayı olduğu gibi kalır ve hesaplayıcı diğer uzunluğu yeniden hesaplar.
Maketler, binalar ve haritalar için ölçekler
Bu sayfadaki düğmeler yaygın ölçekleri kullanım alanına göre gruplar: modeller için 1:1 ile 1:87 arası, mimari için 1:20 ile 1:500 arası, haritalar için 1:25000 ile 1:500000 arası. Bunların dışında 1:1000 veya 1:20000 gibi istediğiniz ölçeği de yazabilirsiniz.