1/1000 ölçek ne demek?
1/1000 ölçek, her şeyin gerçekte olduğundan bin kat küçük çizildiği anlamına gelir. Kâğıttaki bir santimetre arazide 1000 cm, yani 10 m eder. Bir milimetre ise tam olarak bir metredir.
Bu ölçeği pratik yapan da bu ikinci ilişkidir. Plana sıradan bir cetvel koyar, milimetreleri okursunuz ve mesafeyi metre olarak bulursunuz. Planda 23 mm olan bir parsel sınırı gerçekte 23 m'dir.
Ölçek katsayısı 0,001'dir. Gerçek uzunluktan plana geçmek için 1000'e bölersiniz, plandan gerçeğe dönmek için 1000 ile çarparsınız. Metre ve milimetreyle çalışıyorsanız sayı aynı kalır, yalnızca birim değişir.
1/1000 ölçek nerelerde kullanılır?
1/1000 ölçekli bir A3 pafta yaklaşık 420 × 297 m'lik bir alanı gösterir. Birkaç yapı adası sığar, buna rağmen tek tek binalar, sokaklar ve parsel sınırları rahatça seçilir. Bu yüzden bu ölçekle en çok şu belgelerde karşılaşırsınız:
- uygulama imar planları: nazım imar planı genellikle 1/5000 ölçekte yapılırken, parsel düzeyindeki uygulama imar planı 1/1000 ölçekte hazırlanır,
- belediyelerin kullandığı 1/1000 ölçekli halihazır haritalar,
- toplu konut alanları, kampüsler ve sanayi bölgeleri için vaziyet planları,
- yüzlerce metre boyunca uzanan yol, demiryolu ve altyapı projeleri,
- bütün bir mahallenin masaya sığdığı ve 30 m yüksekliğindeki bir binanın 3 cm olduğu kentsel maketler.
1/1000 ölçek uygulamada: örnekler
Ölçeği gözünüzde canlandırmanıza yardımcı olacak birkaç dönüşüm:
- 25 × 40 m'lik bir arsa planda 2,5 × 4 cm'lik bir dikdörtgendir.
- 12 m genişliğindeki bir ev 12 mm'lik bir çizgi olur.
- 105 m uzunluğundaki bir futbol sahası 10,5 cm gelir.
- 600 m'lik bir cadde 60 cm tutar, yaklaşık bir A2 kâğıdının genişliği kadar.
- Planda cetvelle ölçülen 37 mm arazide 37 m'dir.
Alan hesabı da aynı kolaylıkta. Planda 1 × 1 cm'lik bir kare arazide 10 × 10 m, yani 100 m²'dir.