1/12 ölçek ne demek?
1/12 ölçek, modelin gerçek nesneden on iki kat küçük olduğu anlamına gelir. İlk sayı modeldeki boyutu, ikinci sayı gerçekteki boyutu gösterir. Modeldeki 1 santimetre bu yüzden gerçekte 12 santimetreyi temsil eder.
Bu ölçek İngiliz ölçü sisteminden gelir: bir ayak 12 inçtir, o yüzden İngilizcede «one inch scale», yani ayak başına bir inç denir. Biz santimetre kullandığımız için şunu akılda tutmak yeter: gerçekte 12 cm, modelde 1 cm eder. Bebek evi mobilyalarının ve aksesuarlarının çoğu bu ölçekte satılır.
Ölçek faktörü 1/12, yani yaklaşık 0,0833'tür. Elle çevirmek için gerçek uzunluğu 12'ye bölerek modeldeki uzunluğu bulun ya da model uzunluğunu 12 ile çarparak gerçek boyutu öğrenin. İşlem, iki tarafta da aynı birimi kullandığınız sürece her birimde geçerlidir.
1:12 ölçek nerede kullanılır?
1/12 ölçek; çekmece kulpları, kitap sırtları ve kapı menteşeleri gibi ayrıntıları gösterecek kadar büyüktür, buna rağmen koca bir oda hâlâ masaya sığar:
- Bebek evleri ve oda kutuları. Minyatür evler, mobilyalar ve aksesuarlar için en yaygın boyuttur, bu yüzden farklı üreticilerin parçaları birbiriyle uyum sağlar.
- Koleksiyon minyatürleri. Minik yiyecekler, kitaplar, lambalar ve aletler 1/12 ölçekte yapılır; birçok meraklı bunlarla dükkân ya da mutfak gibi bütün sahneler kurar.
- Aksiyon figürleri. Boyu yaklaşık 15 cm olan birçok figür 1/12 olarak satılır, çünkü 15 cm 1,80 m boyunda bir kişiyi temsil eder. Gerçek boy marka ve karaktere göre değişir.
- Motosiklet ve bazı otomobil modelleri. 1/12 ölçekli bir motosiklet genellikle 17 ila 20 cm uzunluğundadır; motor ve şasi ayrıntılarını göstermeye yeter.
Uygulamada 1:12 ölçek örnekleri
Birkaç somut sayı bu ölçeği gözünüzün önüne getirmenize yardım eder:
- 3,6 m x 4,2 m boyutundaki bir oda modelde 30 cm x 35 cm olur, yani büyük bir fotoğraf çerçevesi kadar.
- 2,4 m tavan yüksekliği 20 cm eder; iki katlı bir bebek evi yaklaşık 40 cm yüksekliğinde olur.
- 2 m yüksekliğindeki bir kapı yaklaşık 16,7 cm, 90 cm genişliğindeki bir kapı yaklaşık 7,5 cm olur.
- 160 cm x 200 cm bir yatak yaklaşık 13,3 cm x 16,7 cm olur.
- 1,80 m boyundaki bir kişi 15 cm'lik figüre, 1,20 m genişliğindeki bir pencere 10 cm'ye dönüşür.